Dobrze przygotowana umowa powinna minimalizować ryzyko wystąpienia na jej tle sporów. Jednak z wielu przyczyn, czasami nawet przy najlepiej napisanej umowie nie sposób uniknąć sytuacji zapalnych i konflikt stron gotowy. Jak go rozwiązać??? Jakie są sposoby rozwiązywania sporów?

Po pierwsze – “dogadać się”
Opcja najtańsza i chyba najlepsza, czyli porozumienie stron. Wynika to z tego, że spory nie zawsze wynikają z wyłącznej winy jednej strony, oczywistego i nieuzasadnionego działania jednego kontrahenta na szkodę drugiego. Z tego względu warto poznać źródła konfliktu i oczekiwania stron. Być może spór można rozwiązać bez uszczerbku dla kogokolwiek, a oprócz racji jednej czy drugiej strony możliwe jest inne rozwiązanie, które zaspokaja ich interesy, pozwala wyjść z trudnej sytuacji z twarzą i bez znaczących strat?

Po drugie – wsparcie bezstronnej osoby trzeciej
Jeżeli strony nie są w stanie samodzielnie dojść do porozumienia, mogą powierzyć swój problem niezależnej osobie trzeciej, jaką jest mediator. Ta osoba, przygotowana do rozwiązywania trudnych sytuacji pomaga stronom znaleźć wyjście z sytuacji. Mediatorowi trzeba zapłacić, jeżeli jest profesjonalistą, jednak wypracowane rozwiązanie może się okazać trwałe, a satysfakcja z tego powodu może być cenniejsza niż poniesiony koszt załatwienia sprawy.

Po trzecie – poddanie sporu niezależnemu organowi
Gdy strony same nie dają rady konieczne może być poddanie sporu pod ocenę niezależnego organu jakim jest sąd polubowny (arbitraż). Spór rozwiązywany jest przez ekspertów wskazanych przez strony, na zasadach, jakie strony określą lub które wspólnie zaakceptują poddając spór do rozwiązania konkretnemu sądowi, co stanowi główną zaletę tego postępowania. Postępowanie może być szybsze i tańsze niż konwencjonalne postępowanie sądowe.

Po czwarte – sąd powszechny
Strony celem rozwiązania sporu kierują go na drogę postępowania sądowego toczącego się według ściśle określonych prawem reguł. Strony nie mają wpływu ani na wybór sędziego, ani sposób procedowania. Postępowania sądowe bywają czasochłonne, mogą generować spore koszty. Niestety – wyrok może rodzić kolejne konflikty, bo w wielu sprawach zwycięzca jest tylko jeden, a sąd orzeka według prawa i bywa, że wyrok nie jest słuszny, choć zgodny z prawem. Bywają jednak sytuacje, gdy sporu nie da się inaczej rozwiązać, bo jedna ze stron (lub obie) nie chcą korzystać z alternatywnych metod.

Wybór sposobu rozwiązania sporu zależy od stron. Warto zatem na początku próbować załatwić sprawę polubownie. Takie sytuacje można przewidzieć już w umowie odpowiednim postanowieniem, na mocy którego strony będą kooperować celem zamknięcia sporu:

Przykład postanowienia umownego:

Strony zobowiązują się rozstrzygać wszelkie spory wynikające z niniejszej umowy lub z nią związane polubownie, w drodze wspólnych rokowań lub negocjacji. W przypadku niedojścia do porozumienia sądem właściwym

Polubowne załatwianie sporów prowadzi do uzyskania rozwiązania taniej, a i koszt jego otrzymania jest niższy niż w razie sporu prowadzonego przed sądem. Nie jest to jedyny argument. Od 1 stycznia 2016 r. wszczynając spór sądowy należy w pozwie podać informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w razie jej nie podjęcia – konieczne jest wskazanie przyczyn zaniechania w tym zakresie (art. 187 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania cywilnego).


Autorka: Agnieszka Stupkiewicz

Stan prawny 19.05.2016 r.


Grafika pochodzi z portalu pixabay.com